SysML karmaşık sistemlerin sistem mühendisliği seviyesinde analiz ve tasarımının yapılmasını sağlayan bir modelleme aracıdır. SysML modelleme araçlarını, sistem analizlerini ve tasarımlarını yapan ve farklı mühendislik alanlarını birleştirip karmaşık sistem tasarlayan sistem mühendisleri kullanabilirler. SysML sistem mühendisliği çerçevesinde soyut tasarım araçlarını sunmakla beraber herhangi bir metodoloji dikte etmez. Çeşitli geliştirme süreçleri ve SysML araçları kullanılarak sistem modelleme yapılabilir.

SysML (Systems Modelling Language)

SysML OMG'nin Unified Modelling Language (UML) dayalı bir grafik modelleme dilidir. SysML donanım, yazılım, veri, personel ve prosedürler sistemleri dahil geniş modelleme yelpazesini destekler. SysML Model-Driven Sistemleri Mühendisliği önemli kılar ve Uluslararası Konseyi Sistemleri Mühendisliği (INCOSE) tarafından desteklenmektedir.

SysML ve Diyagramlar

 

SysML 1.1

1.    Yapısal (Structure) Diyagramı:

• İç Blok (Internal Block) diyagramı, alt sistemi ifade eden dallardan ve işaretleri ifade eden düğümlerden oluşur.

• Paket (Package) diyagramı, modellenen sisteme belli bir açıdan bakışı gösterir. Gösterim genel olarak paketler, paket birleşmeleri, paket dışa gönderimi ve bağımlılık ilişkilerini içerir.
• Blok tanımı (Block Definition) diyagramı, blok tanımı diyagramı sistem hiyerarşisi ve sistem / bileşen sınıflandırması göstermektedir.

2.    Gereksinim (Requirement) diyagramı, gereksinimleri diyagramı özel bir diyagram görsel bir model olarak bir sistem gereksinimleri veya özellikleri tanımlamak için kullanılır.

3.    Davranış Diyagramları

• Kullanım Senaryosu (Use-Case) diyagramı, modellenen sistemin ne yaptığını ve sistemi kimin kullandığını gösterir.

• Durum (Statechart) diyagramı, bilgisayar programlarından iş süreçlerine kadar birçok sistemi tarif eden standartlaşmış bir gösterimdir. Durumlar, geçişler, olaylar ve faaliyetler gösterilir.
• Faaliyet (Activity) diyagramı, modellenen sistemdeki sınıfların, kullanım senaryoların ve fonksiyonların davranışını gösterir.
• Sıralama (Sequence) diyagramı, nesnelerin birbiriyle zaman içerisinde nasıl iletişim kurduklarını gösterir.

Durum Diyagramı

 

SysML Kullanmanın Faydaları

• SysML iç ve dış paydaşlar için resmi dil sağlayarak iletişimi geliştirir.
• SysML'in gereksinim modellemesi desteği, sistem mimarisi gereksinimleri değişen etkisini değerlendirmesini sağlar.
• SysML parametrik analiz desteği de dahil olmak üzere kısıtlamaları ve modelleri analiz ve benzetim yaparak sistem modeli geliştirmenizi sağlayan bir dildir.
• SysML açık bir standarttır ve bilgi değişimi için diğer sistem mühendislik araçlarını sağlayan XMI ve ISO 10303-303'ı destekler.

Doğru iş için doğru modelleme aracı

IBM Rational Rhapsody Designer for Systems Engineers çözümü, UML/SysML tabanlı sistem geliştirme sağlar.

Rational Rhapsody Designer for System Engineers çözümü, sistem mühendislerine ilk gereksinimler ve mimari ve davranış doğrulamasına ilişkin benzetimlerin bulunduğu işbirliğine dayalı bir geliştirme ortamı sağlar. Bu ortam, karmaşık gereksinimlerin duyurulmasına ve karmaşık sistemlerin karşılaştırmalı analizine yardımcı olur. Tüm bunların yanında;

• Sektör standardı SysML veya UML şemalarını kullanan bütünleştirilmiş gereksinim ve modelleme ortamı;
• Gereksinimlerden tasarıma, tam yaşam çevrimi izlenebilirliği;
• Özelleştirilebilen otomatik belgeleme yetenekleri;
• Benzetim, modeli yürüterek mimari ile davranışı doğrular;
• Sistem mühendisliği araç takımı ile yorucu görevleri otomatikleştirir;
• Statik model denetim analizi, tasarım tutarlılığının artırılmasına yardımcı olur;
• Paralel geliştirme için gelişmiş grafiksel ayrıştırma ve birleştirme yeteneklerine sahip yapılandırma yönetimi arabirimi desteği içerir;
• Rational Publishing Engine bütünleştirmesi ile belgeleme işlemlerini ürün yaşam çevrimi boyunca otomatikleştirir;
• Eclipse aracılığıyla gerçekleştirilen Jazz tabanlı IBM Rational Team Concert çözümü bütünleştirmesi ile sağlanan işbirliğine dayalı geliştirmeye olanak sağlar;
• Rational Quality Manager bütünleştirmesi de dahil olmak üzere, Rational Rhapsody TestConductor Add On ile model tabanlı test işlemini otomatikleştirir;
• Eski sistem ve yeniden kullanım için IBM Rational Rose içe aktarması sağlar;
• Ek DoDAF, MODAF ya da UPDM desteği ile en iyi sistemleri geliştirmenize olanak sağlar;
• Ürün yaşam çevrimlerinin tam olarak geliştirilmesi amacıyla, IBM Rational DOORS, IBM Rational Systems Architect, IBM Rational ClearCase gibi IBM Rational ürünleri ile yapılan bütünleştirmeler;
• Geliştirilmiş yeni SysML 1.1 yetenekleri Rational Rhapsody Designer for Systems Engineers 7.5.1 sürümünde sunulur;
• Windows gibi bilinen işletim sistemleri tarafından desteklenir.

Sonuç

Sistem modellenmesi sayesinde sistem gereksinimlerini ve sistem davranışlarını daha iyi anlarız ve hata riskimiz azalır. Sistem geliştirme yaşam döngüsü içinde hatalar ne kadar erken saptanırsa düzeltme maliyeti de o kadar az olur. Çok karmaşık sistemler için bir değişiklik yapmanın maliyeti zaman ve risk açısından çok yüksektir. Bu sebeple sistemi doğru anladığımızdan emin olmamız gerekir, bunu da ancak modelleme sayesinde yapabiliriz.

UML, Unified Modeling Language, evrensellik şartını yerine getirmek için tasarlanmış bir dildir.  Ancak UML yazılıma özgü bir dil olduğundan mühendislerin karmaşık sistemleri tasarlamalarını olanak vermiyor. Bu nedenle, SysML oluşturulmuştur. SysML gitgide popülerite kazanmaktadır ve pek çok şirket, özellikle Savunma, Otomotiv, Uzay, Tıbbi Cihaz ve Telekom endüstrisi ya SysML kullanıyor ya da  yakın gelecekte geçmeyi düşünüyor.